Serverlar, tarmoqlar va ish joylaridan hodisalarni yig‘ishni sozlaymiz;
Aynan sizning infratuzilmangizda nima shubhali hisoblanishini belgilaymiz;
Kelishilgan reglament bo‘yicha monitoring va javob berishni tashkil qilamiz;
Tushunarli hisobot yuboramiz: nima bo‘ldi va biz nima qildik;
Chorakda bir marta himoyani qaytadan tekshiramiz — tahdidlar o‘zgaradi.
Nimani himoya qilish kerakligini xaritaga tushiramiz: ma’lumot, xizmatlar, kirish huquqlari;
Serverlar, tarmoq, pochta, sayt va ish joylarini ma’lum zaifliklarga tekshiramiz;
Kimda qanday kirish huquqi borligini va xodim ishdan bo‘shaganda nima bo‘lishini ko‘ramiz;
Shaxsiy ma’lumotlar bo‘yicha qonun talablariga muvofiqlikni baholaymiz;
Hisobot yig‘amiz: xavf, ehtimollik, oqibat, birinchi navbatda nima qilish kerak;
Natijalarni jamoangiz bilan tushunarli tilda muhokama qilamiz.
Kirish huquqlarini tartibga solamiz: rollar, huquqlar, ikki bosqichli autentifikatsiya;
Ma’lumot shifrlash va pochtani soxtalashtirish hamda fishingdan himoyani sozlaymiz;
Zaxira nusxalashni tashkil qilamiz va tiklanishini albatta tekshiramiz;
Perimetrni yopamiz: tarmoqlararo ekran, VPN, masofaviy ulanish himoyasi;
Reglamentlarni yozamiz: insidentda nima qilish kerak, kim nimaga javob beradi;
Xodimlarni o‘qitamiz — ma’lumot sizib chiqishining aksariyatida inson ishtirok etadi.
Himoya «hamma xavf ostida» degani uchun emas, balki har qanday biznesda yo‘qotilishi pulga tushadigan ma’lumot bo‘lgani uchun kerak: mijozlar bazasi, shartnomalar, moliyaviy hujjatlar, hisob raqamlariga kirish.
Auditdan boshlaymiz va ochiq aytamiz: haqiqiy xavf qayerda va qayerda hech narsani o‘zgartirmasa ham bo‘ladi. Sizga tegishli bo‘lmagan tahdiddan himoya sotmaymiz va begona hisobotdagi raqamlar bilan qo‘rqitmaymiz.
Tekshiruvdan so‘ng ustuvorlikka ega xavflar ro‘yxati va aniq baho olasiz: bu bilan shug‘ullanmasa nima bo‘ladi va bartaraf etish qancha turadi.
Audit hisobotini tizim administratori emas, rahbar ham o‘qiydi. Xavflarni kompaniya uchun oqibat orqali tushuntiramiz: to‘xtash, ma’lumot yo‘qolishi, jarima, obro‘.
Hech kim tiklamagan zaxira nusxa — himoya emas. Albatta sinov tiklashini o‘tkazamiz va u qancha vaqt olishini ko‘rsatamiz.
Shaxsiy ma’lumotlar bilan ishlashni va ularni saqlash talablarini tekshiramiz. Kerak bo‘lsa ma’lumotni mamlakat ichidagi serverlarga ko‘chiramiz.
Insidentlarning aksariyati xat, havola yoki stikerdagi paroldan boshlanadi. Xodimlarni o‘qitish yana bir qimmat dasturdan ko‘ra ko‘proq foyda beradi.
Nimani himoya qilishimiz ro‘yxatini tuzamiz: serverlar, xizmatlar, ma’lumot, kirish huquqlari, xodim qurilmalari. Mavjudligini bilmagan narsani himoya qilib bo‘lmaydi.
Har bir xavf uchun ehtimollik va oqibatni baholaymiz. Shunda birinchi navbatda nima bilan shug‘ullanish kerakligi ayon bo‘ladi.
Rollar va huquqlarni minimal zarur kirish tamoyili bo‘yicha sozlaymiz, ikki bosqichli autentifikatsiyani ulaymiz, xodim ishdan bo‘shaganda tartibni yozamiz.
Tarmoqlararo ekran, VPN, shifrlash, pochta himoyasi va zaxira nusxalashni sozlaymiz. Bularning yuklama ostida haqiqatan ishlashini tekshiramiz.
Insident yuz berganda harakat tartibini yozamiz va xodimlarni o‘qitamiz. Hal qiluvchi paytda odamlar dastlabki daqiqalarda nima qilishni bilishi muhim.
Xavfsizlik hodisalarini kuzatishni sozlaymiz va tekshiruvga muntazam qaytamiz. Infratuzilma o‘zgaradi, u bilan birga xavflar ham o‘zgaradi.
Audit — 1 200 $ dan, topilgan zaifliklarni bartaraf etish — 4 000 $ dan, doimiy monitoring va javob choralari — oyiga 800 $ dan.
Himoya qilinishi kerak bo‘lgan narsalar xaritasi, serverlar, tarmoqlar, pochta, saytlar va ish joylarini ma’lum zaifliklarga tekshirish, kirish huquqlarini ko‘rib chiqish, shaxsga doir ma’lumotlar talablariga muvofiqlikni baholash va hisobot: xavf, ehtimollik, oqibatlar va birinchi navbatda nima qilish kerak.
Hisobotni faqat tizim ma’muri uchun emas, rahbar uchun yozamiz: xavflarni kompaniya uchun oqibatlari orqali tushuntiramiz — to‘xtab qolish, ma’lumot yo‘qotish, jarima va obro‘. Natijalarni jamoangiz bilan tushunarli tilda muhokama qilamiz.
Ha. Shaxsga doir ma’lumotlar bilan ishlash va ularni saqlash talablarini tekshiramiz, kerak bo‘lsa ma’lumotlarni mamlakat ichidagi serverlarga ko‘chiramiz.
Hech kim tiklab ko‘rmagan nusxa himoya emas. Biz albatta sinov tiklashni o‘tkazamiz va u qancha vaqt olishini ko‘rsatamiz.
Kontaktlaringizni qoldiring,
biz siz bilan bog‘lanamiz
