IT Park rezidenti 2028-yil 1-yanvargacha barcha soliq turlari va davlat maqsadli jamg‘armalariga majburiy ajratmalardan, jumladan ijtimoiy soliqdan ozod, xodimlar maoshi esa 12% o‘rniga 7,5% JSHDS stavkasi bilan soliqqa tortiladi. Buning o‘rniga rezident har oy IT Park Direksiyasiga jami daromaddan ajratma o‘tkazadi — eksport chegarasi bajarilganda 1%. 2028-yildan imtiyozlar 2040-yilgacha uzaytirilgan, ammo endi QQSsiz va faqat daromadning yarmidan ko‘pi eksportga to‘g‘ri kelganda.
Qisqacha
2026-yilning bazaviy stavkalari o‘zgarmagan: foyda solig‘i — 15%, QQS — 12%, JSHDS — 12%, byudjetdan tashqari ish beruvchilar uchun ijtimoiy soliq — 12%, aylanma soliq — 4%, yuridik shaxslar mol-mulk solig‘i — 1,5%. Stavkalar Soliq kodeksi bilan belgilangan, 2026-yilga oid jamlanma 2025-yil dekabrida chop etilgan.
Aylanma soliq QQS va foyda solig‘i bilan birga emas, ular o‘rniga to‘lanadi: bu daromadi umumiy tizimga majburiy o‘tish chegarasiga yetmagan kompaniyalar uchun rejim. 2026-yil 1-iyundan chegara 1 mlrd so‘mdan 12 000 BHMga ko‘tarildi — deyarli 5 mlrd so‘mgacha, shu sababli aylanma soliq ostida endi ancha ko‘proq kompaniya qoladi.
IT-kompaniya uchun eng og‘iri foyda emas, odamlar: ijtimoiy soliq mehnatga haq to‘lash fondidan hisoblanadi va kompaniya biror narsa topganmi-yo‘qmi, bunga bog‘liq emas. Aynan shu yerda IT Park rejimi asosiy tejamni beradi.
Ozodlik 30.06.2017-yildagi PF-5099-son farmonning 5-bandida belgilangan: texnopark rezidentlari barcha soliq turlarini va davlat maqsadli jamg‘armalariga majburiy ajratmalarni, shuningdek ijtimoiy soliqni to‘lamaydi va o‘z ehtiyojlari uchun jihoz olib kirishda bojxona to‘lovlaridan ozod. Muddat — 2028-yil 1-yanvargacha.
| Soliq | Umumiy rejim, 2026 | IT Park rezidenti va asos |
|---|---|---|
| Foyda solig‘i | 15% | 2028-yil 1-yanvargacha to‘lamaydi (PF-5099, 5-band) |
| Aylanma soliq | 4% | 2028-yil 1-yanvargacha to‘lamaydi (PF-5099, 5-band) |
| QQS | 12% | Ozodlik faqat 2028-yil 1-yanvargacha, uzaytirishga kirmagan (PF-157, 2v-band) |
| Ijtimoiy soliq | 12% | 2028-yil 1-yanvargacha to‘lamaydi (PF-5099, 5-band) |
| Xodimlar maoshidan JSHDS | 12% | 2028-yil 1-yanvargacha belgilangan 7,5% stavka (PF-5099, 8-band) |
| Yuridik shaxslar mol-mulk solig‘i | 1,5% | 2028-yil 1-yanvargacha to‘lamaydi (PF-5099, 5-band) |
| Norezident asoschiga dividendlar | 10% | Eksport jami daromadning yarmidan oshsa 5% (PF-157, 2b-band) |
| IT Park Direksiyasiga ajratmalar | Yo‘q | Jami daromadning 1%i, har oy (589-son qaror, 18-band) |
Ajratmalar soliq emas, lekin ularni to‘lash majburiy, va foyda solig‘idan farqli o‘laroq ular natijadan emas, daromaddan hisoblanadi. Rezident ularni har oy, hisobot oyidan keyingi oyning 20-sanasidan kechiktirmay Direksiyaning depozit hisobiga o‘tkazadi.
2026-yil 1-apreldan stavka yagona bo‘lmay qoldi. 26.12.2025-yildagi PQ-388-son Prezident qaroriga ko‘ra u eksport ulushi va daromad hajmiga bog‘liq: eksport ulushi 20% va undan yuqori bo‘lsa 1% qoladi, chegara bajarilmasa 2%gacha, jami daromadi 100 mlrd so‘mdan oshgan rezidentlar uchun esa 3%gacha ko‘tariladi. 2027-yil 1-yanvardan minimal eksport ulushi 20%dan 35%gacha oshadi.
Xato Tejamni faqat nol stavkalar bo‘yicha hisoblash. Daromadi bor, lekin foydasi yo‘q kompaniya umumiy rejimda foyda solig‘ini deyarli nolga to‘lagan bo‘lardi, rezident esa ajratmalarni baribir to‘laydi — ular jami daromadga bog‘langan.
Imtiyozlar 2040-yil 1-yanvargacha uzaytirilgan, ammo avvalgi hajmda emas va hamma uchun emas. Uzaytirish 14.10.2024-yildagi PF-157-son farmonning 2v-bandida belgilangan va 24.12.2024-yildagi O‘RQ-1014-son qonun bilan mustahkamlangan.
| Davr | Nima amal qiladi | Shart va asos |
|---|---|---|
| 2028-yil 1-yanvargacha | Barcha soliq turlaridan va davlat maqsadli jamg‘armalariga majburiy ajratmalardan, jumladan ijtimoiy soliqdan ozodlik; maoshlardan pasaytirilgan JSHDS | Amaldagi rezident maqomi (PF-5099, 5 va 8-bandlar) |
| 2028-yil 1-yanvardan 2040-yil 1-yanvargacha | Soliq va bojxona imtiyozlari uzaytirilgan — QQSdan tashqari | Ruxsat etilgan faoliyat turlari bo‘yicha eksport taqvim yili uchun jami daromadning yarmidan oshadi; IT-ta’lim uchun — bitiruvchilarning yarmidan ko‘pi eksportchi kompaniyalarda, IT Park rezidentlarida ishga joylashgan (O‘RQ-1014) |
| 2025-yil 1-fevraldan 2040-yil 1-yanvargacha | Norezident asoschilar dividendiga pasaytirilgan soliq stavkasi | Eksport jami daromadning yarmidan oshadi (PF-157, 2b-band) |
Bundan ikkita amaliy xulosa kelib chiqadi. Birinchisi: «2040-yilgacha nol soliqlar» emas, ikkita alohida rejimni — 2028-yilgacha va undan keyin — rejalashtirish kerak. Ikkinchisi: 2028-yildan keyin QQSni oddiy kompaniya kabi hisoblashga to‘g‘ri keladi, O‘zbekiston ichida sotadigan biznes uchun bu eng sezilarli qator.
Uzaytirish sharti — taqvim yili uchun jami daromadning yarmidan ko‘pi eksport bo‘lishi. Faqat ichki bozorda ishlaydigan kompaniya 2028-yilga kelib uzaytirilgan imtiyozlar huquqini yo‘qotadi, rezident maqomi saqlanib qolgan taqdirda ham.
Alohida, 2026-yil 1-apreldan to‘lov tashkilotlari, to‘lov tizimlari operatorlari, marketpleyslar va mikromoliya tashkilotlari uchun soliq va bojxona imtiyozlari qo‘llanilmay qoldi — bu ham PQ-388. IT Park rejimiga umid qilgan fintex loyihasi uchun bu butun iqtisodiyotni o‘zgartiradi.
Quyidagi raqamlar shartli va tejash tuzilishini ko‘rsatish uchun, sizning natijangizni bashorat qilish uchun emas. Eksportchi IT-kompaniyani olaylik: yillik daromad — 500 000 dollar, mehnatga haq to‘lash fondi — 180 000 dollar, soliqqa tortishgacha bo‘lgan foyda — 150 000 dollar, daromad umumiy rejimga majburiy o‘tish chegarasidan yuqori. QQSni hisobga olmaymiz: u xizmatlar sotiladigan joy va xaridlar tuzilishiga bog‘liq va alohida hisoblanadi.
| Yillik to‘lov | Umumiy rejim | IT Park rezidenti |
|---|---|---|
| Mehnatga haq to‘lash fondidan ijtimoiy soliq | 21 600 dollar | 0 |
| Foyda solig‘i | 22 500 dollar | 0 |
| IT Park Direksiyasiga ajratmalar | Yo‘q | 5 000 dollar |
| Kompaniyaning jami majburiy to‘lovlari | 44 100 dollar | 5 000 dollar |
| Xodimlar maoshidan ushlab qolingan JSHDS | 21 600 dollar | 13 500 dollar |
Kompaniyaning o‘z to‘lovlari bo‘yicha farq — yiliga 39 100 dollar, va bu biznesda qoladigan pul. Xodimlar bir xil mehnatga haq to‘lash fondida qo‘lga yiliga 8 100 dollar ko‘proq oladi: imtiyozli JSHDS ularning daromadidan ushlab qolinadi, ish beruvchi cho‘ntagidan emas.
Ikkinchi ssenariy — umumiy rejimga majburiy o‘tish chegarasiga yetmagan va aylanma soliq to‘laydigan kichikroq kompaniya. Yillik daromad — 300 000 dollar, mehnatga haq to‘lash fondi — 120 000 dollar bo‘lsin. Umumiy rejimda bu 12 000 dollar aylanma soliq va 14 400 dollar ijtimoiy soliq, jami 26 400 dollar. Rezidentda esa faqat Direksiyaga ajratmalar — 3 000 dollar qoladi. Farq birinchi misoldagidan kichikroq, lekin u ham sezilarli.
Misolni ikkita o‘zgaruvchini — mehnatga haq to‘lash fondi va jami daromadni — almashtirib, o‘z raqamlaringizga moslab qayta hisoblang. Jamoa foydaga nisbatan qancha katta bo‘lsa, nol ijtimoiy soliq shuncha kuchli ishlaydi; marja past bo‘lganda daromad qancha katta bo‘lsa, Direksiyaga ajratmalar shuncha sezilarli bo‘ladi, chunki ular foydaga umuman bog‘liq emas.
Yana hisob-kitoblarda odatda ko‘rinmaydigan bir qator: 2028-yil 1-yanvargacha rezident o‘z ehtiyojlari uchun jihoz, komplektlovchi qismlar va dasturiy ta’minot olib kirishda bojxona to‘lovlaridan ozod. Texnikani partiyalarda sotib oladigan jamoa uchun bu bir martalik, lekin sezilarli tejam.
Soliqlar va majburiy ajratmalar bo‘yicha imtiyozlar kompaniya Rezidentlarning yagona reyestriga kiritilgan oydan keyingi oyning 1-sanasidan qo‘llaniladi — bu 15.07.2019-yildagi Vazirlar Mahkamasining 589-son qarori bilan tasdiqlangan Nizomning 26-bandi. Shu sanagacha kompaniya soliqlarni umumiy rejimda to‘laydi.
Imtiyozlar maqom bilan birga yo‘qotiladi: hisobot va auditorlik xulosasini topshirmaslik, ajratmalarni to‘lamaslik, tasdiqlangan ro‘yxatdan tashqari faoliyat uchun. Maqom olish tartibi, hisobot muddatlari va mahrum qilish asoslari alohida — IT Park rezident maqomini olish haqidagi maqolada yoritilgan.
Muhim Rezidentlar uchun bank tarifi va soliq rejimi — turli narsalar. Soliq imtiyozlari hisobingizni maxsus tarifga o‘tkazgan-o‘tkazmaganingizdan qat’i nazar, Nizomda belgilangan sanadan boshlab ishlaydi.
Xarajatlarda mehnatga haq to‘lash fondi ulushi qancha katta va eksport ulushi qancha yuqori bo‘lsa, foyda shuncha katta bo‘ladi. Katta aylanmada past marja va faqat ichki bozorda ishlash rejimga qarshi ishlaydi.
Syntra Systems — Toshkentlik IT-kompaniya va IT Park rezidenti, shuning uchun barcha bu hisob-kitoblarni avval o‘zimiz uchun qilgan edik. Biz soliq maslahatlarini sotmaymiz: stavkalar va rejimlar — buxgalter va soliq maslahatchisiga tegishli savol, ushbu maqoladagi raqamlar esa tekshirish mumkin bo‘lishi uchun havolalar bilan keltirilgan.
Bizning ishimiz soliqlardagi tejam boshqariladigan pulga aylanadigan joydan boshlanadi: arizalar va mijozlar hisobi, tizimlarning o‘zaro bog‘lanishi, hisobot uchun ma’lumotlar bir joyda, serverlar va qo‘llab-quvvatlash. Texnik qo‘llab-quvvatlash sahifasidagi eng yaqin xizmatlar — ishchi tizimlarni qo‘llab-quvvatlash oyiga 700 $ dan va loyihani rivojlantirish oyiga 1 500 $ dan.
Agar siz faqat yurisdiksiyalarni solishtirayotgan bo‘lsangiz, umumiy manzaradan boshlagan ma’qul: O‘zbekiston IT-biznes uchun nimasi bilan jozibali va uning cheklovlari qayerda. Qaror qabul qilingan bo‘lsa — kompaniya ochish nimadan boshlanadi.
Vazifangizni muhokama qilamiz
Nima qilish kerakligini yozing — muddat va narxni baholab, yechim taklif qilamiz.
Ha, 2028-yil 1-yanvargacha. PF-5099-son farmonning 5-bandi texnopark rezidentlarini barcha soliq turlari va davlat maqsadli jamg‘armalariga majburiy ajratmalardan, jumladan ijtimoiy soliqdan ozod qiladi. Bu ozodlik kompaniya rezident maqomini saqlab qolguncha amal qiladi.
2028-yil 1-yanvargacha — yo‘q, ozodlik umumiy imtiyozlar paketiga kiradi. Ammo 2028–2040-yillar uzaytirishiga QQS kirmagan: PF-157-son farmon uni uzaytiriladigan imtiyozlardan aniq chiqarib tashlaydi. «QQS 2040-yilgacha 0%» degan ta’rif noto‘g‘ri.
Ruxsat etilgan faoliyat turlari bo‘yicha eksport taqvim yili uchun jami daromadning yarmidan ko‘pini tashkil etishi kerak. IT-ta’lim xizmati ko‘rsatuvchi kompaniyalar uchun muqobil shart bor: o‘n sakkiz yoshdan katta bitiruvchilarning yarmidan ko‘pi eksportchi kompaniyalarda, IT Park rezidentlarida ishga joylashgan bo‘lishi kerak.
IT Park Direksiyasiga ajratmalar — har oy, hisobot oyidan keyingi oyning 20-sanasidan kechiktirmay. Bazaviy stavka jami daromadning 1%i; 2026-yil 1-apreldan minimal eksport ulushi bajarilmasa u 2%gacha, daromadi 100 mlrd so‘mdan oshgan rezidentlar uchun esa 3%gacha ko‘tariladi.
Kompaniya Rezidentlarning yagona reyestriga kiritilgan oydan keyingi oyning 1-sanasidan. Bu qoida Vazirlar Mahkamasining 589-son qarori bilan tasdiqlangan Nizomning 26-bandida belgilangan. Shu sanagacha kompaniya soliqlarni umumiy rejimda to‘laydi, qaror allaqachon qabul qilingan bo‘lsa ham.
Norezidentlar uchun umumiy stavka — 10%. IT Park rezidentining norezident asoschilari uchun 2025-yil 1-fevraldan 2040-yil 1-yanvargacha 5% stavka amal qiladi, agar kompaniya eksporti jami daromadning yarmidan oshsa. Shart taqvim yili yakunlari bo‘yicha tekshiriladi.
Yo‘q. Rejim maqomga bog‘langan: imtiyozlarni faqat IT Park rezidentlarining yagona reyestriga kiritilgan kompaniya qo‘llaydi. IT-kompaniyani ro‘yxatdan o‘tkazishning o‘zi, texnoparkda ofis ijarasi kabi, hech qanday maxsus stavka bermaydi.
Manbalar
