O‘zbekiston uch narsa uchun tanlanadi: IT Park soliq rejimi, kompaniyani tez onlayn ro‘yxatdan o‘tkazish va eksportga yo‘naltirilgan IT-jamoa uchun past kirish chegarasi. 2026-yilda bu afzalliklarning har biriga shart qo‘shildi — minimal eksport ulushi, majburiy ajratmalar va ba’zi sohalarning imtiyozlardan chetlatilishi. Quyida o‘n sabab va har birining orqasida nima turgani.
Qisqacha
Eksportning o‘sishi shior emas, ochiq statistika. 2026-yilning birinchi yarim yilligida IT Park ishtirokchilari xorijga 392,5 mln dollarlik xizmat sotdi, bu 2025-yilning shu davriga nisbatan 90,3 mln ko‘p.
Bundan halol xulosa kelib chiqadi: gap «minglab ko‘chib kelayotgan kompaniyalar» haqida emas, yiliga bir necha yuzta yangi xorijiy ishtirokchi va taxminan ming nafar eksportchi haqida bormoqda. Shu hajmdagi bozor uchun bu tez o‘sish, va unda hali joy bor.
Yangi jamoa uchun bu raqamlarning amaliy ma’nosi bor. Bozor aynan rezidentlar bilan ishlash tajribasiga ega pudratchi, buxgalter va yuristlar topilishi uchun yetarlicha katta, va har bir dasturchi uchun o‘nta kompaniya kurashadigan darajada katta emas. Umumiy eksport hajmini emas, o‘z yo‘nalishingiz va bozorlaringizda qancha kompaniya ishlayotganini tekshirish kerak.
Bu yerdagi har bir afzallik cheklov bilan juftlikda beriladi: shundagina undan ikkinchi yilda hafsalasi pir bo‘lmasdan foydalanish mumkin.
| Sabab | Shart yoki cheklov |
|---|---|
| IT Park soliq rejimi: 2028-yilgacha foyda solig‘i, QQS, aylanma soliq va ijtimoiy soliq yo‘q | Rezident maqomi kerak; 2028-yildan uzaytirish endi QQSsiz |
| Rezident xodimlari maoshidan pasaytirilgan JSHDS | Stavka 2028-yil 1-yanvargacha amal qiladi |
| Yuridik shaxsni onlayn ro‘yxatdan o‘tkazish | Ro‘yxatdan o‘tishdan oldin JShShIR, yuridik manzil va elektron imzo kerak |
| Rezident maqomini olishning tushunarli va tasvirlangan tartibi | Olingandan keyin — ajratmalar, hisobot va yillik audit |
| O‘z ehtiyojlari uchun jihoz olib kirishda bojxona to‘lovlaridan ozodlik | Faqat o‘z ehtiyojlari uchun va 2028-yil 1-yanvargacha |
| Norezident asoschilar dividendiga pasaytirilgan soliq stavkasi | Jami daromadning yarmidan ko‘pi eksport bo‘lganda ishlaydi |
| Statistika bilan tasdiqlangan, o‘sib borayotgan raqamli xizmatlar eksporti | 2026-yildan eksport ulushi shunchaki ko‘rsatkich emas, imtiyozlar sharti bo‘ldi |
| Shaxsga doir ma’lumotlarning ko‘pchiligini faqat mamlakatda saqlash talabi yo‘q | Biometriya, genetik ma’lumotlar va aloqa abonentlari ma’lumotlari — faqat O‘zbekistonda |
| Markaziy Osiyo bozorlari bilan ishlash uchun qulay baza | Mintaqadagi har bir mamlakat — o‘z qoidalariga ega alohida yurisdiksiya |
| Banklar rezidentlarga maxsus xizmat tariflarini taklif qiladi | Bu maqom imtiyozi emas, bank mahsuloti va ariza bilan ulanadi |
Texnopark rezidentlarini barcha soliq turlaridan va davlat maqsadli jamg‘armalariga majburiy ajratmalardan, jumladan ijtimoiy soliqdan ozod qilish 30.06.2017-yildagi PF-5099-son farmonda belgilangan va 2028-yil 1-yanvargacha amal qiladi. O‘sha yerda rezident xodimlari maoshi uchun jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘ining pasaytirilgan qat’iy stavkasi ham mustahkamlangan.
Keyin rejim o‘zgaradi. 14.10.2024-yildagi PF-157-son farmonga ko‘ra imtiyozlar 2028-yil 1-yanvardan 2040-yil 1-yanvargacha uzaytirilgan, ammo QQSdan tashqari va faqat taqvim yili uchun jami daromadining yarmidan ko‘pi eksportga to‘g‘ri keladigan rezidentlar uchun. «2040-yilgacha nol soliqlar» degan ta’rif noto‘g‘ri, va byudjetni shu bo‘yicha rejalashtirib bo‘lmaydi.
Aniq stavkalar, majburiy ajratmalar va tejash hisob-kitobi namunasi alohida — IT Park rezidenti soliqlari haqidagi maqolada ko‘rib chiqilgan.
Bu yerda aynan yuridik shaxsni ro‘yxatdan o‘tkazish tez. Davlat xizmatlari yagona portalidagi «Yangi tadbirkorlik subyektini ro‘yxatdan o‘tkazish» davlat xizmati real vaqt rejimida, lekin 30 daqiqadan oshmasdan ko‘rsatiladi — Adliya vazirligi xizmat kartochkasida muddat shunday tasvirlangan.
Butun yo‘l ro‘yxatdan o‘tishning o‘zidan uzunroq: asoschining JShShIR raqami, yuridik manzil, elektron imzo, korporativ hisob, buxgalter, keyin IT Park’ga ariza. Har bir qadam hujjatlarning tayyorligiga bog‘liq, shuning uchun umumiy muddatni va’da qilmaymiz. Ketma-ketlik va hujjatlar chet elliklarga kompaniya ochish haqidagi maqolada ko‘rib chiqilgan.
Maslahat Ro‘yxatdan o‘tish kunlarini emas, oy chegarasini hisoblang. Rezidentning soliq imtiyozlari Yagona reyestrga kiritilgan oydan keyingi oyning 1-sanasidan qo‘llaniladi, shuning uchun sanalar bo‘yicha rejani oy oxiridan orqaga qarab tuzish kerak.
O‘zbekiston haqida ko‘pincha «arzon ishga tushirish» va «arzon dasturchilar» deb yozishadi, ammo bunday matnlardagi aniq raqamlar odatda tasdiqlanmagan. Boshlanishda tekshirish mumkin bo‘lgan xarajat moddalari ko‘p emas, ularni o‘z holingizga qarab hisoblagan ma’qul.
Kadrlar bo‘yicha umumiy so‘zlarga emas, dasturning o‘zi qanday tuzilganiga qarash foydaliroq. Rezidentning ruxsat etilgan faoliyat turlari ro‘yxatida AKT sohasidagi ta’lim bor, va bunday kompaniyalar uchun imtiyozlarni uzaytirish sharti bitiruvchilarni eksportchi kompaniyalarga ishga joylashtirishga to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘langan. Davlat ta’limni eksport bilan bog‘laydi, va bu maoshlar haqidagi mulohazalarga qaraganda ishonchliroq signal.
O‘z texnologik stekingiz bo‘yicha maosh vilkasini o‘zingiz tekshiring — sharhlar emas, vakansiya va takliflar bo‘yicha. Yo‘nalishlar orasidagi tafovut katta, va bozor bo‘yicha o‘rtacha raqam aniq jamoani yollash haqida hech narsa aytmaydi.
Mahsulot kompaniyasi uchun foydalanuvchilar ma’lumotlari jismonan qayerda yotishi muhim. 2026-yil 27-martdan, O‘RQ-1125-son qonun bilan kiritilgan tuzatishlardan keyin, O‘zbekistonda majburiy saqlash faqat biometrik va genetik ma’lumotlarga hamda aloqa operatorlari foydalanuvchilarining ma’lumotlariga tegishli. Qolgan shaxsga doir ma’lumotlarni 27-1-modda shartlarida xorijda saqlash mumkin.
Bu arxitekturani sezilarli darajada soddalashtiradi: jamoa butun infratuzilmani mamlakat ichida dublikat qilishi shart emas. Talablarning batafsil tahlili va maydonchani tanlash — O‘zbekistonda bulut va serverlar haqidagi maqolada.
Ikkinchi muhim hujjat — 29.07.2026-yildagi Vazirlar Mahkamasining 415-son qarori, u 2026-yil 3-avgustdan amal qiladi. U shaxsga doir ma’lumotlarni yetarli himoya qiladigan mamlakatlar ro‘yxatini tasdiqladi: unda 49 davlat bor, AQSh faqat EU-US Data Privacy Framework dasturi ishtirokchilari uchun kiritilgan, Qozog‘iston, Turkiya, BAA va Xitoy esa ro‘yxatda yo‘q. Xorijiy bulutni tanlayotganda maydonchani ko‘chishdan keyin emas, oldin shu ro‘yxat bilan solishtirish kerak.
2026-yil o‘rtasiga kelib IT Park rezidentlari eksporti geografiyasi 102 mamlakatni qamrab oldi, ya’ni O‘zbekistondan ishlash kompaniyani mintaqada qamab qo‘ymaydi. Shu bilan birga qo‘shni bozor — alohida mavzu: Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston va Turkmaniston o‘z ro‘yxatdan o‘tish, soliq va ma’lumotlarni qayta ishlash qoidalariga ega mustaqil yurisdiksiyalar bo‘lib qolmoqda.
To‘g‘ri ta’rif shunday yangraydi: O‘zbekiston jamoa va shartnomalar uchun qulay baza, ammo har bir qo‘shni mamlakatga chiqish — IT Park rezidenti maqomining natijasi emas, alohida loyiha.
Aynan shu ro‘yxat maqolani reklamaga aylantirmaydi. Qaror qabul qilishdan oldin uni tekshirib chiqing.
Qaror bitta savolga tushadi: kompaniyada eksport bo‘ladimi va u qanday ulushga yetadi. Qolgan hammasi — detal.
Syntra Systems — Toshkentlik IT-kompaniya va IT Park rezidenti. Biz bu yo‘lni o‘zimiz uchun bosib o‘tdik va yuqorida tasvirlangan rejimning aynan o‘zida yashaymiz: ajratmalar, hisobot, yillik audit va eksport shartlari. Shuning uchun maqolalarda muddat va stavkalar haqida xotiraga tayanmasdan, hujjatlarga havola bilan yozamiz.
Yuridik yordam va soliq maslahatlari — bizning ishimiz emas. Biz ko‘chib o‘tish va ishga tushirishdan keyin kompaniyaga kerak bo‘ladigan narsani quramiz: CRM va arizalar hisobi, tizimlarning o‘zaro bog‘lanishi, serverlar, hisobot uchun ma’lumotlar. Texnik qo‘llab-quvvatlash sahifasidagi eng yaqin xizmatlar — ishchi tizimlarni qo‘llab-quvvatlash oyiga 700 $ dan va loyihani rivojlantirish oyiga 1 500 $ dan.
Agar mamlakat allaqachon tanlangan bo‘lsa, keyingi qadamlar tartib bilan: kompaniyani ro‘yxatdan o‘tkazish, so‘ng majburiyatlari va muddatlari bilan IT Park rezidenti maqomini olish.
Vazifangizni muhokama qilamiz
Nima qilish kerakligini yozing — muddat va narxni baholab, yechim taklif qilamiz.
Tekshirish mumkin bo‘lgan raqamlar kamtarroq, ammo baribir o‘sishni ko‘rsatadi: 2026-yilning birinchi yarim yilligida 1 050 ta IT Park rezidenti kompaniya tashqi bozorlarda ishladi, xorijiy kapitalli yangi rezidentlar esa shu yarim yillikda 297 taga yetdi. Bu yiliga minglab ko‘chishlar emas, yuzlab kompaniyalar degani.
Yo‘q, kompaniyani umumiy soliq rejimida ham yuritish mumkin. Ammo maxsus stavkalar, ozodliklar va bojxona imtiyozlarini aynan maqom beradi: usiz O‘zbekistonda IT-kompaniyani ro‘yxatdan o‘tkazish boshqa har qanday biznesga nisbatan hech qanday alohida shart bermaydi.
Yuridik shaxsni ro‘yxatdan o‘tkazishning o‘zi davlat xizmatlari portali orqali onlayn o‘tadi. Shu bilan birga qadamlarning bir qismini joyida bajargan qulayroq yoki zarur: banklar direktorning shaxsan tashrif buyurishini talab qilishi mumkin, elektron imzo esa mamlakat ichidagi hujjatlar bo‘yicha rasmiylashtiriladi.
Ular 2040-yil 1-yanvargacha uzaytirilgan, ammo QQSdan tashqari va faqat taqvim yili uchun jami daromadining yarmidan ko‘pi eksportga to‘g‘ri keladigan rezidentlar uchun. Eksporti yo‘q kompaniyalar 2028-yildan keyin umumiy rejimga o‘tadi.
Aniq raqamni hech kim halol ayta olmaydi: u yuridik manzil, bank, buxgalter va ofisga bog‘liq. Hisoblashni aniq moddalar bo‘yicha qilish kerak — ro‘yxatdan o‘tish, manzil, elektron imzo, hisob xizmati, buxgalteriya va rezident uchun majburiy yillik audit.
2026-yil 27-martdan mamlakatda majburiy saqlash faqat biometrik va genetik ma’lumotlarga hamda aloqa operatorlari foydalanuvchilarining ma’lumotlariga tegishli. Qolgan shaxsga doir ma’lumotlarni shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risidagi qonunning 27-1-moddasi shartlari bajarilganda xorijda qayta ishlash mumkin.
IT Park soliq rejimi uchun — endi yo‘q. 2026-yil 1-apreldan to‘lov tashkilotlari, to‘lov tizimlari operatorlari, marketpleyslar va mikromoliya tashkilotlari rezidentlarning soliq va bojxona imtiyozlarini qo‘llamaydi, shuning uchun bunday loyiha iqtisodiyotini umumiy rejim bo‘yicha hisoblash kerak.
Manbalar
